VCA-MAX en ViA: wat verandert er voor uw bedrijf?
VCA-MAX en Veiligheid in Aanbestedingen (ViA): wat verandert er voor uw bedrijf?
Werkt uw bedrijf mee aan projecten voor opdrachtgevers in de bouw, infra of installatietechniek? Dan krijgt u steeds vaker te maken met Veiligheid in Aanbestedingen (ViA): de afspraak van de Governance Code Veiligheid in de Bouw (GCVB) om veiligheidscultuur een vaste plaats te geven in aanbestedingen en contracten. Vanaf 1 juli 2026 is de eis binnen ViA aangescherpt, en sinds juni 2026 is VCA-MAX officieel erkend als een van de manieren om hieraan te voldoen. In dit artikel leest u wat VCA-MAX inhoudt, wat ViA van uw bedrijf vraagt en wat dit praktisch voor u betekent.
Wat is VCA-MAX?
VCA-MAX is de combinatie van een bestaand VCA-certificaat (VCA*, VCA** of VCA Petrochemie) met de VCA Module Gedrag (VCA-MG): een optionele aanvullende module van schemabeheerder SSVV. Waar de reguliere VCA-checklist vooral toetst op systemen, procedures en naleving, richt VCA-MG zich specifiek op veilig gedrag, veiligheidsbewustzijn en leiderschap binnen uw organisatie.
Met een VCA-MG-certificaat toont u aan dat uw organisatie een cultuurniveau heeft bereikt dat vergelijkbaar is met niveau 3 van het bekende model van Parker, Lawrie en Hudson — hetzelfde niveau dat binnen ViA wordt gevraagd. U kunt de VCA-MG-audit gelijktijdig met uw reguliere VCA-audit laten uitvoeren, of op een later moment. De geldigheidsduur van het VCA-MG-certificaat loopt altijd gelijk met die van uw onderliggende VCA-certificaat.
Meer over de opbouw van VCA en de VCA-varianten leest u in ons artikel Alles over VCA.
Wat is Veiligheid in Aanbestedingen (ViA)?
Veiligheid in Aanbestedingen (ViA) is een initiatief van de Governance Code Veiligheid in de Bouw (GCVB), waarbij aangesloten opdrachtgevers in de bouw-, infra- en installatiesector veiligheidscultuur als eis opnemen in aanbestedingen en contracten. ViA geldt voor opdrachten vanaf €100.000 (exclusief btw) en raakt niet alleen bouw- en installatiebedrijven, maar ook leveranciers en advies-, architecten- en ingenieursbureaus die impact hebben op de veiligheid tijdens uitvoering of onderhoud.
Vanaf 1 juli 2026: niveau 3 verplicht
Sinds de start van ViA in 2022 gold een minimaal volwassenheidsniveau 2 voor veiligheidscultuur. Vanaf 1 juli 2026 wordt deze eis aangescherpt naar minimaal niveau 3 — een verzwaring die aansluit bij de ambitie van de bouwsector om veiligheidsbewustzijn verder te verankeren, van ontwerp tot uitvoering en onderhoud. Bedrijven die met GCVB-ondertekenaars werken, moeten uiterlijk 1 juli 2026 een geldig bewijsmiddel op niveau 3 kunnen overleggen.
VCA-MAX erkend als bewijsmiddel — met voorwaarden
Tot voor kort gold voor ViA alleen de Safety Culture Ladder (SCL) als geaccepteerd bewijsmiddel. Sinds juni 2026 heeft de GCVB, op basis van onderzoek door TNO en de Universiteit Antwerpen, VCA-MAX erkend als aanvullend bewijsmiddel voor het MKB. Deze erkenning is echter niet onvoorwaardelijk:
| Bedrijfsgrootte | Geaccepteerde bewijsmiddelen voor ViA |
| Minder dan 5 medewerkers | Geen bewijsmiddel nodig — de opdrachtgever stuurt in het project op houding en gedrag |
| 5 tot 250 medewerkers | Safety Culture Ladder (SCL-varianten), of VCA-MAX |
| Meer dan 250 medewerkers | Alleen Safety Culture Ladder — VCA-MAX wordt boven 250 medewerkers niet erkend |
| Alle bedrijfsgroottes, werk voor ProRail | Alleen Safety Culture Ladder — VCA-MAX wordt door ProRail niet geaccepteerd |
De GCVB benadrukt dat VCA-MAX en de Safety Culture Ladder overlap vertonen, maar niet volledig gelijkwaardig zijn in beoordelingslogica en auditmethodiek. Voor het MKB acht de GCVB de verschillen acceptabel; grotere organisaties en ProRail-opdrachten blijven aangewezen op de Safety Culture Ladder.
Waarom VCA-MAX kiezen boven de volledige Safety Culture Ladder?
Voor MKB-bedrijven die al VCA-gecertificeerd zijn, is VCA-MAX vaak de snellere en efficiëntere route naar het vereiste veiligheidscultuurniveau. De aanvullende VCA-MG-audit bouwt voort op uw bestaande VCA-systeem, in plaats van een volledig nieuw traject vanaf de eerste trede van de Safety Culture Ladder. Overweegt u toch de volledige Safety Culture Ladder, bijvoorbeeld omdat uw organisatie boven de 250 medewerkers uitkomt of een hogere trede wilt behalen? Dan begeleiden wij u ook graag bij dat traject.
Hoe wordt het niveau van uw organisatie vastgesteld?
Het volwassenheidsniveau van uw veiligheidscultuur wordt vastgesteld met een gedragsaudit, uitgevoerd door een certificerende instelling (CI) met gekwalificeerde gedragsauditoren. Het resultaat van deze audit volstaat om aan te tonen dat u aan de ViA-eis voldoet. Scoort uw organisatie nog niet op het vereiste niveau? Dan kunt u met de rapportage van de gedragsaudit een plan van aanpak opstellen en uitvoeren om gericht te groeien.
Doorlegplicht: ook uw onderaannemers moeten voldoen
Besteedt u delen van het werk uit aan onderaannemers of leveranciers? Dan blijft u er als opdrachtnemer verantwoordelijk voor dat zij werken conform het vereiste niveau. U moet zich ervan vergewissen dat uw ketenpartners minimaal niveau 3 hebben aangetoond, en deze eis op uw beurt doorleggen aan de partijen waarmee zij samenwerken. Deze doorlegplicht geldt voor de hele aanbestedingsketen, van hoofdaannemer tot leverancier van materieel of materiaal op de bouwplaats.
Veelgestelde vragen
Geldt de ViA-verplichting ook voor kleine onderaannemers?
Voor de bepaling van het aantal medewerkers telt zowel eigen personeel als ingeleend en ingehuurd personeel mee dat binnen de scope van de gedragsaudit valt. Organisaties met minder dan 5 medewerkers hebben doorgaans geen formeel bewijsmiddel nodig; de opdrachtgever stuurt dan in het project op houding en gedrag.
Is VCA-MAX verplicht als ik al VCA* of VCA** heb?
Nee, VCA-MAX is een optionele aanvulling. U heeft VCA-MAX alleen nodig als u wilt aantonen dat u voldoet aan de ViA-eis van veiligheidscultuurniveau 3, bijvoorbeeld omdat een opdrachtgever dit vraagt bij een aanbesteding of contract vanaf €100.000.
Blijft de erkenning van VCA-MAX ongewijzigd?
De GCVB werkt samen met de beheerders van SCL en VCA aan het verder vergroten van de overlap tussen beide bewijsmiddelen. De voorwaarden (zoals de grens van 250 medewerkers) kunnen in de toekomst wijzigen; raadpleeg bij twijfel altijd de meest actuele Handreiking ViA.
Wat betekent dit praktisch voor uw bedrijf?
- Heeft u al een VCA*- of VCA**-certificaat en werkt u (mogelijk) mee aan opdrachten vanaf €100.000 voor GCVB-ondertekenaars? Dan is het raadzaam om te beoordelen of u onder de ViA-verplichting valt.
- Heeft u minder dan 250 medewerkers? Dan is VCA-MAX vaak de meest praktische route.
- Werkt u (mede) voor ProRail, of heeft u meer dan 250 medewerkers? Dan is de Safety Culture Ladder het te gebruiken bewijsmiddel.
- Wacht niet tot 1 juli 2026: een VCA-MG-audit combineren met uw eerstvolgende reguliere VCA-audit scheelt tijd en kosten.
Ondersteuning door Arbo Industries
Arbo Industries begeleidt bedrijven bij het behalen van VCA- en VCA-MAX-certificering, van een vrijblijvende nulmeting tot en met de externe audit. Wij beoordelen graag kosteloos of VCA-MAX voor uw situatie de juiste route is, of dat de Safety Culture Ladder beter aansluit. Neem voor meer informatie contact op via de contactpagina of bel 085 06 07 200.
Dit artikel is bedoeld als algemene informatievoorziening en vormt geen juridisch advies. Raadpleeg voor specifieke situaties de actuele Handreiking Veiligheid in Aanbestedingen op gc-veiligheid.nl, de officiële VCA-MAX-informatie van SSVV, of neem contact op met een adviseur.
